سونوگرافی تخصصی کودکان در نورسا، شریعتی تهران؛ با دکتر علی مستشفی، متخصص رادیولوژی با ۲۴ سال سابقه حرفهای، دستگاههای Samsung W10 و WS80 و پروبهای مخصوص اطفال، با توجه به آرامش کودک.
اگر پزشک برای شما الاستوگرافی کبد درخواست کرده است، این درخواست به معنی تشخیص قطعی آسیب شدید نیست. هدف معمولاً این است که با یک بررسی غیرتهاجمی، اطلاعات بیشتری درباره سفتی کبد و احتمال فیبروز به دست آید.
پاسخ کوتاه
الاستوگرافی سفتی بافت کبد را اندازه می‌گیرد. نتیجه به پزشک کمک می‌کند احتمال فیبروز، یعنی تشکیل بافت جوشگاهی یا زخم، را ارزیابی کند. عدد سفتی به‌تنهایی تشخیص نهایی نیست و باید همراه سابقه بیماری، آزمایش‌ها، روش اندازه‌گیری و کیفیت بررسی تفسیر شود.
تفاوت سونوگرافی معمولی، الاستوگرافی و فیبرو اسکن
سونوگرافی معمولی ظاهر و ساختمان کبد را بررسی می‌کند و می‌تواند نشانه‌های چربی را نشان دهد. الاستوگرافی اطلاعات دیگری، یعنی سفتی بافت، به این ارزیابی اضافه می‌کند. بنابراین «گرید چربی کبد» با «مرحله فیبروز» یکی نیست.
فیبرو اسکن نام تجاری یکی از روش‌های الاستوگرافی گذراست. روش‌های دیگری مانند الاستوگرافی موج برشی همراه دستگاه سونوگرافی و الاستوگرافی با MRI نیز وجود دارند. این نام‌ها را نباید کاملاً معادل دانست؛ نوع روش و معیارهای تفسیر آن اهمیت دارد.
چه کسانی ممکن است به الاستوگرافی نیاز داشته باشند؟
پزشک ممکن است پس از مشاهده کبد چرب، بالا ماندن آنزیم‌ها، وجود دیابت نوع دو یا سایر عوامل خطر، بررسی دقیق‌تر فیبروز را پیشنهاد کند. در بسیاری از بزرگسالان، ابتدا سابقه و آزمایش‌های خون بررسی می‌شود و گاهی امتیازی مانند FIB-4 محاسبه می‌شود؛ سپس بر اساس احتمال خطر، الاستوگرافی یا ارجاع به متخصص انجام می‌گیرد.
وجود کبد چرب به این معنی نیست که همه افراد باید فوراً الاستوگرافی انجام دهند. تصمیم به انجام و زمان تکرار آن برای هر فرد جداگانه گرفته می‌شود. امتیازهای بزرگسالان نیز نباید خودسرانه برای کودکان استفاده شوند.
بررسی چگونه انجام می‌شود و چه آمادگی لازم دارد؟
در روش‌های مبتنی بر سونوگرافی، معمولاً روی تخت دراز می‌کشید و پروب روی پوست قسمت راست بالای شکم، با ژل و در موقعیت مناسب قرار می‌گیرد. ممکن است برای چند لحظه از شما خواسته شود تنفس خود را مطابق راهنمایی کارشناس تنظیم کنید. این روش‌ها از اشعه ایکس استفاده نمی‌کنند.
غذا خوردن می‌تواند اندازه‌گیری سفتی کبد را تغییر دهد؛ به همین دلیل معمولاً ناشتایی لازم است. مدت دقیق ناشتایی و نحوه مصرف دارو را از مرکز انجام‌دهنده بپرسید. اگر دیابت دارید، باردار هستید یا دارویی مصرف می‌کنید، پیش از مراجعه اطلاع دهید و دارو را خودسرانه قطع نکنید. گزارش‌ها و آزمایش‌های قبلی را همراه داشته باشید.
آیا سفتی بالاتر همیشه به معنی فیبروز بیشتر است؟
خیر. التهاب فعال کبد، احتقان و بعضی شرایط دیگر هم می‌توانند سفتی را افزایش دهند. کیفیت اندازه‌گیری و نوع دستگاه نیز در تفسیر مهم‌اند. نتیجه یک فرد را با عدد گزارش فرد دیگر یا جدول نامشخص اینترنتی مقایسه نکنید.
الاستوگرافی در بسیاری از بیماران نیاز به نمونه‌برداری را کاهش می‌دهد، اما جایگزین همیشگی آن نیست. در نتایج نامشخص یا ناسازگار، پزشک ممکن است آزمایش تکمیلی، تکرار بررسی یا در موارد منتخب نمونه‌برداری پیشنهاد کند.
بعد از دریافت نتیجه چه کنیم؟
گزارش را به پزشک درخواست‌کننده نشان دهید و بپرسید: «احتمال فیبروز من چقدر است؟ چه تغییری در مراقبت من لازم است؟ چه زمانی باید پیگیری کنم؟» حتی نتیجه اطمینان‌بخش نیز جای کنترل دیابت، فشارخون و عادت‌های روزانه را نمی‌گیرد.
UGAP چه اطلاعاتی درباره چربی کبد می‌دهد و با 2D Shear Wave چه تفاوتی دارد؟ بررسی پژوهش ژاپنی و معرفی برنامه نورسای تهران؛ دستگاه هنوز تحویل و راه‌اندازی نشده و نوبت‌دهی این خدمت فعال نیست.
