سونوگرافی هیپ و لگن نوزاد در تهران؛ آمادگی و جواب

برای انجام سونوگرافی هیپ نوزاد در تهران می‌توانید به مرکز نورسا در خیابان شریعتی، بالاتر از حسینیه ارشاد مراجعه کنید. برای هماهنگی نوبت با دکتر علی مستشفی، با ۰۹۳۵۳۳۳۳۲۷۹ تماس بگیرید و سن نوزاد و درخواست پزشک را اعلام کنید.

سونوگرافی هیپ یا لگن نوزاد چیست؟

سونوگرافی هیپ، بررسی مفصل ران نوزاد با امواج صوتی و بدون اشعه ایکس است. منظور از هیپ، محل اتصال سر استخوان ران به حفره لگن است؛ این بررسی با سونوگرافی اندام‌های داخل شکم و لگن تفاوت دارد. هنگام نوبت‌گیری، نام دقیق بررسی نوشته‌شده در نسخه را اعلام کنید. این بررسی به تشخیص و پیگیری دیسپلازی رشدی هیپ (DDH) کمک می‌کند و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد. [۱]

در مرکز دکتر علی مستشفی، متخصص رادیولوژی با ۲۴ سال سابقه، این خدمت با دستگاه‌های سونوگرافی سامسونگ W10 و WS80 انجام می‌شود.

چه نوزادانی به بررسی نیاز دارند؟

معاینه غیرطبیعی یا مشکوک مفصل ران، وضعیت بریچ در اواخر بارداری یا هنگام تولد (قرار گرفتن باسن یا پاها به سمت مسیر زایمان)، سابقه خانوادگی DDH و پیگیری کودک تحت درمان از دلایل درخواست سونوگرافی هستند. نیاز و زمان بررسی را پزشک با توجه به وضعیت کودک تعیین می‌کند؛ داشتن عامل خطر به معنای ابتلای قطعی نیست. [۲]

زمان مناسب سونوگرافی هیپ

برای نوزادی که معاینه طبیعی دارد ولی عامل خطر دارد، بررسی معمولاً در حدود ۴ تا ۶ هفتگی برنامه‌ریزی می‌شود. در هفته‌های نخست، شلی و نارس‌بودن طبیعی مفصل می‌تواند تفسیر نتیجه را دشوار کند. اگر معاینه غیرطبیعی است یا پزشک به دررفتگی شک دارد، ارزیابی و ارجاع را برای رسیدن به این سن به تأخیر نیندازید؛ ممکن است بررسی زودتر لازم باشد. [۲، ۴]

با افزایش سن و استخوانی‌شدن سر استخوان ران، انتخاب روش تصویربرداری تغییر می‌کند؛ از حدود ۴ ماهگی ممکن است رادیوگرافی لگن مناسب‌تر باشد. تصمیم بر اساس سن، معاینه و هدف بررسی گرفته می‌شود. [۱]

در نوزاد نارس، سن بارداری هنگام تولد و تاریخ احتمالی زایمان را نیز اعلام کنید؛ زمان غربالگری باید با وضعیت و سن اصلاح‌شدهٔ نوزاد هماهنگ شود. این نکته نباید ارزیابیِ معاینهٔ غیرطبیعی را به تأخیر بیندازد. [۷]

آمادگی نوزاد و وسایل همراه

آرام‌بودن نوزاد نقش مهمی در ثبت تصاویر مناسب و اندازه‌گیری دقیق مفصل ران دارد. بهتر است زمان مراجعه تا حد امکان با برنامه معمول شیر خوردن و استراحت او هماهنگ باشد؛ نوزاد را برای سونوگرافی هیپ عمداً گرسنه نگه ندارید.

• برای سونوگرافی هیپ به‌تنهایی معمولاً ناشتایی یا پُر بودن مثانه لازم نیست. اگر هم‌زمان بررسی دیگری درخواست شده، دستور آمادگی همان بررسی را از مرکز بپرسید. [۳]
• لباس راحت و قابل بازشدن بپوشانید؛ برای دسترسی به ران‌ها، پوشک و لباس پایین‌تنه باید باز یا کنار زده شود. پوشک اضافه و پتوی آشنا همراه داشته باشید. [۳]
• نسخه، گزارش‌ها و تصاویر قبلی را بیاورید و سابقه بریچ، سابقه خانوادگی و هرگونه درمان مفصل ران را به پزشک اطلاع دهید.
• اگر نوزاد شیر مادر می‌خورد: پیش از ورود به اتاق سونوگرافی، متناسب با نیازش به او شیر بدهید تا راحت‌تر و آرام‌تر باشد.
• اگر با شیشه شیر تغذیه می‌شود: شیشه و شیر معمول او را همراه بیاورید. اگر نوبت نزدیک زمان معمول شیر خوردن است، با هماهنگی پزشک هنگام آماده‌سازی یا حین بررسی به او شیر بدهید؛ شیر دادن را برای رسیدن به نوبت به تأخیر نیندازید.
• پستانک، در صورت عادت نوزاد، و پتوی آشنای او کمک‌کننده‌اند. اگر با صدای یکنواخت مانند صدای سشوار آرام می‌شود، فایل ضبط‌شده آن را در موبایل داشته باشید و با هماهنگی بخش، کوتاه‌مدت و با صدای کم و دور از گوش نوزاد پخش کنید؛ از روشن‌کردن سشوار واقعی کنار نوزاد خودداری کنید.
• اگر نوزاد در محیط درمانی بسیار بی‌قرار می‌شود، هنگام رزرو اطلاع دهید و برای کاهش زمان انتظار هماهنگ کنید؛ زمان دقیق شروع ممکن است با شرایط بخش تغییر کند.

هنگام سونوگرافی چه اتفاقی می‌افتد؟

با قرار گرفتن نوزاد در وضعیت مناسب و استفاده از ژل، هر دو مفصل ران بررسی می‌شوند. معاینه معمولاً حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان می‌برد و به وضعیت کودک و کیفیت تصاویر بستگی دارد. معمولاً نیازی به آرام‌بخشی نیست. تماس ژل و تغییر وضعیت ممکن است باعث بی‌قراری شود. [۳]

اگر کودک گریه کرد، آرام بمانید و با صدای ملایم کنارش باشید: «من اینجام، کنارت می‌مونم.» گریه را با تهدید یا سرزنش پاسخ ندهید. اگر حرکت پا دردناک به نظر می‌رسد، به پزشک اطلاع دهید و برای تغییر وضعیت یا مکث با او هماهنگ کنید.

تفسیر جواب سونوگرافی هیپ نوزاد

اگر در گزارش «هیپ نابالغ نوع IIa» نوشته شده است

در بعضی شیرخواران زیر سه ماه، مفصل ران هنوز به بلوغ کامل نرسیده است. عبارت «نوع IIa» به‌تنهایی به معنی دررفتگی یا بیماری قطعی نیست و در بسیاری از موارد، به‌ویژه نوع IIa+، نشان‌دهنده نارس‌بودن گذرای مفصل است. بیشتر این مفصل‌ها با رشد نوزاد در بررسی‌های بعدی طبیعی می‌شوند؛ بنابراین دیدن این عبارت نباید باعث وحشت شما شود. [۵، ۶]

پیگیری را فراموش نکنید: اگر پزشک تکرار سونوگرافی را حدود چهار هفته بعد توصیه کرده است، در همان زمان مراجعه کنید. فاصله پیگیری به سن، اندازه‌گیری‌ها و پایداری مفصل بستگی دارد؛ بعضی موارد، از جمله IIa−، ممکن است به ارزیابی زودتر یا درمان نیاز داشته باشند. طبیعی‌شدن در چهار هفته برای همه نوزادان قابل تضمین نیست. [۵، ۶]

بعد از دریافت نتیجه چه کنیم؟

گزارش را به پزشک درخواست‌کننده نشان دهید. نتیجه باید همراه با سن و معاینه کودک تفسیر شود؛ گاهی پیگیری یا تصویربرداری مجدد لازم است، حتی اگر بررسی اولیه نگرانی واضحی نشان ندهد. زمان پیگیری و نیاز به مراجعه به ارتوپد کودکان را پزشک مشخص می‌کند. [۱، ۳]

نوبت و هزینهٔ سونوگرافی هیپ نوزاد در تهران

نشانی نورسا: تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از حسینیه ارشاد، جنب درمانگاه کودکان ایران، پلاک ۱۱۰۷، طبقه هفتم.

برای اطلاع از هزینهٔ جاری و پوشش بیمه، هماهنگی زمان مراجعه و راهنمای آمادگی، با پذیرش به شماره ۰۹۳۵۳۳۳۳۲۷۹ تماس بگیرید. هنگام تماس، سن نوزاد، نوع بررسی نوشته‌شده در نسخه و نیاز به بررسی هم‌زمان بخش دیگری از بدن را بگویید. اگر نوزاد در محیط درمانی بی‌قرار می‌شود، موضوع را از قبل مطرح کنید تا برای همراهی و کاهش زمان انتظار هماهنگ شود.

مشخصات و موقعیت مرکز نورسا در خیابان شریعتی

آموزش‌های مرتبط برای والدین

• ویدئوی آشنایی کودک با محیط سونوگرافی
• راهنمای آرام‌کردن کودک و آمادگی سونوگرافی شکم و لگن؛ دستور ناشتایی این صفحه مربوط به بررسی شکم است و برای هیپ به‌تنهایی کاربرد ندارد.
• خدمات سونوگرافی کودکان

منابع علمی

1. RadiologyInfo — Developmental Dysplasia of the Hip–Child
2. AIUM–ACR–SPR–SRU — Ultrasound Examination of the Infant Hip
3. InsideRadiology — Children’s Hip Ultrasound for DDH
4. Worcestershire Acute Hospitals NHS — Infant Hip Ultrasound Protocol
5. Treatment of Graf Type IIa Hip Dysplasia: A Cut-off Value for Decision Making
6. The natural history of abnormal ultrasound findings in hips of infants under six months of age
7. North Tees NHS — زمان مراجعه و آمادگی سونوگرافی هیپ