سونوگرافی تیروئید و گردن؛ آمادگی، ندول و معنی TI-RADS

اگر برای شما سونوگرافی تیروئید یا گردن درخواست شده، نخست نام دقیق بررسی را از روی نسخه مشخص کنید. سونوگرافی تیروئید، بررسی غدد لنفاوی و سونوگرافی غدد بزاقی، هدف و محدودهٔ یکسانی ندارند. در این راهنما، ابتدا سونوگرافی معمول تیروئید را توضیح می‌دهیم.

تصویر بالای مقاله مفهومی و تولیدشده با هوش مصنوعی است؛ تصویر بیمار واقعی یا فضای واقعی مرکز نیست.

سونوگرافی تیروئید چه چیزی را نشان می‌دهد؟

پزشک با حرکت پروب روی پوست گردن، اندازه و ظاهر غده و وجود ضایعاتی مانند ندول را بررسی می‌کند. تصاویر می‌توانند جامد یا مایع‌بودن یک ضایعه و بعضی ویژگی‌های آن را نشان دهند. ندول یعنی یک ناحیهٔ متمایز در بافت تیروئید؛ این واژه به‌تنهایی تشخیص سرطان نیست. گزارش باید همراه با شرح‌حال، معاینه و بررسی‌های دیگر تفسیر شود. [۱،۲]

آیا سونوگرافی کم‌کاری یا پرکاری تیروئید را مشخص می‌کند؟

سونوگرافی عمدتاً ساختار غده را بررسی می‌کند؛ آزمایش خون به ارزیابی عملکرد آن کمک می‌کند. برای مثال، وجود یک ندول ممکن است با آزمایش TSH طبیعی همراه باشد. از طرف دیگر، اختلال آزمایش خون الزاماً به معنی وجود ندول نیست. پزشک بر اساس مسئلهٔ بالینی تصمیم می‌گیرد به آزمایش، سونوگرافی یا بررسی دیگری نیاز دارید. [۱،۲]

آمادگی سونوگرافی تیروئید و گردن

برای سونوگرافی معمول تیروئید غالباً ناشتایی یا پر بودن مثانه لازم نیست. اگر بررسی دیگری هم در نسخه دارید، دستور آمادگی آن را جداگانه بپرسید. [۱]
لباسی با یقهٔ باز و راحت انتخاب کنید؛ گردنبند و وسایل پوشانندهٔ محل بررسی باید کنار زده شوند. [۱]
نسخه، گزارش‌ها و تصاویر قبلی، نتیجهٔ نمونه‌برداری پیشین در صورت وجود و آزمایش‌های مرتبط را همراه ببرید؛ امکان مقایسهٔ بررسی‌ها به تصمیم پزشک کمک می‌کند. [۲]
اگر قرار گرفتن گردن در وضعیت عقب برایتان دشوار یا دردناک است، پیش از شروع به رادیولوژیست بگویید تا وضعیت مناسب‌تری انتخاب شود. [۱]

هنگام بررسی چه اتفاقی می‌افتد؟

معمولاً روی تخت به پشت دراز می‌کشید، گردن با حمایت مناسب کمی باز می‌شود و مقداری ژل روی پوست قرار می‌گیرد. پروب روی گردن حرکت می‌کند. این بررسی از امواج صوتی استفاده می‌کند و پرتو ایکس یا تزریق ندارد؛ اگر فشار پروب ناراحت‌کننده است، همان لحظه اطلاع دهید. نمونه‌برداری با سوزن، در صورت نیاز، یک اقدام جداگانه با هماهنگی و دستور اختصاصی است. [۱،۲]

TI-RADS در گزارش چه معنایی دارد؟

ACR TI-RADS یک روش دسته‌بندی ندول بر اساس ویژگی‌های سونوگرافی است. در این روش، ترکیب ضایعه، میزان روشنایی، شکل، حاشیه و کانون‌های اکوژن امتیاز می‌گیرند. ردهٔ TI-RADS تشخیص قطعی سرطان و مرحله‌بندی سرطان نیست. تصمیم دربارهٔ پیگیری یا نمونه‌برداری فقط از روی شمارهٔ رده گرفته نمی‌شود؛ اندازهٔ ندول و شرایط بیمار نیز اهمیت دارند. [۳]

برای مثال، دو ندول با ردهٔ یکسان ولی اندازه‌های متفاوت ممکن است برنامهٔ متفاوتی داشته باشند. عبارتی مانند «پیگیری سونوگرافی» نیز به‌تنهایی به معنی خطر فوری یا لزوم جراحی نیست. تصمیم نهایی را با پزشک درخواست‌کننده مرور کنید و تاریخ پیگیری توصیه‌شده را یادداشت کنید. [۲،۳]

آیا هر ندول باید نمونه‌برداری شود؟

خیر. بعضی ندول‌ها فقط به مشاهده یا پیگیری نیاز دارند و برای بعضی دیگر نمونه‌برداری مطرح می‌شود. سونوگرافی در همهٔ موارد نمی‌تواند ماهیت یک ضایعه را با قطعیت مشخص کند. اگر FNA پیشنهاد شد، به معنی تأیید سرطان نیست؛ هدف، بررسی سلول‌های ضایعه است. دربارهٔ ضرورت، محل انجام و آمادگی این اقدام از پزشک و مرکز انجام‌دهنده راهنمایی اختصاصی بگیرید. [۱،۲،۳]

اگر نسخه برای غدد لنفاوی یا تودهٔ گردن است

هنگام هماهنگی، عبارت دقیق نسخه را بخوانید و محل برجستگی و مدت وجود آن را توضیح دهید. درخواست «تیروئید» را معادل بررسی همهٔ بخش‌های گردن در نظر نگیرید؛ محدودهٔ بررسی باید بر اساس درخواست پزشک روشن باشد. این مقاله برای انتخاب خودسرانهٔ آزمایش یا تفسیر یک توده کافی نیست. [۴]

اطلاعات هماهنگی شعبهٔ نورسا در شریعتی تهران

این راهنما در سایت دکتر علی مستشفی منتشر شده است. برای هماهنگی مراجعه به شعبهٔ تهران و مشخص‌کردن نوع خدمتِ نوشته‌شده در نسخه، با پذیرش نورسا تماس بگیرید. خانواده‌های محدودهٔ شریعتی، میرداماد، قلهک، پاسداران، سیدخندان و سهروردی می‌توانند پیش از حرکت، زمان مراجعه و مدارک لازم را هماهنگ کنند.

نشانی: تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از حسینیه ارشاد، روبه‌روی بیمارستان مفید، ساختمان البرز، جنب درمانگاه کودکان ایران، پلاک ۱۱۰۷، طبقهٔ هفتم.

تماس با پذیرش نورسا: ۰۹۳۵۳۳۳۳۲۷۹ | مشخصات، موقعیت و مسیر نوبت‌گیری شعبهٔ نورسا

منابع علمی

بازبینی منابع: ۸ آبان ۱۴۰۵. این راهنما جایگزین ارزیابی و توصیهٔ اختصاصی پزشک نیست.

دکتر علی مستشفی متخصص رادیولوژی